ZRA yataja sababu kuvuka lengo ukusanyaji mapato robo ya kwanza

Unguja. Mamlaka ya Mapato Zanzibar (ZRA) imefanikiwa kuvuka lengo lake la ukusanyaji wa kodi katika kipindi cha robo ya kwanza ya mwaka wa fedha 2026/27. Ikichangiwa na kuimarika kwa shughuli za kiuchumi pamoja na matumizi ya mifumo ya kisasa ya kielektroniki. Akithibitisha mafanikio hayo katika taarifa rasmi kwa umma leo Oktoba 2, 2026, Mkuu wa Kitengo cha Habari, Uhusiano na Huduma kwa Wateja wa ZRA, Makame Khamis Moh’d amebainisha kuwa makusanyo hayo yamejumuisha mapato ya kodi na yasiyo ya kodi katika kipindi hicho cha miezi mitatu. Akieleza takwimu za makusanyo ya robo hiyo, Makame amesema kuwa katika kipindi cha Julai hadi Septemba 2026, ZRA ilikadiriwa kukusanya Sh351.106 bilioni, lakini hadi kufikia Septemba 30, 2026 imefanikiwa kukusanya Sh 353.310 bilioni. “Makusanyo hayo yanawakilisha ufanisi wa asilimia 100.63 ya mapato yaliyotarajiwa,” amesema. Akilinganisha na makusanyo halisi ya kipindi kama hicho kwa mwaka wa fedha uliopita wa 2025/26 yaliyokuwa Sh274.291 bilioni, Makame amesema kuna ongezeko la Sh79.019 bilioni, sawa na ukuaji wa asilimia 28.81. Kuhusu utendaji wa Septemba 2026 pekee, mkuu huyo wa kitengo cha habari amesema ZRA ilikadiriwa kukusanya Sh128.006 bilioni, na imefanikiwa kukusanya Sh128.098 bilioni ikijumuisha mapato ya kodi na yasiyo ya kodi, ikiwa ni ufanisi wa asilimia 100.10 wa makadirio. Aidha, ameeleza kuwa makusanyo halisi ya Septemba kwa mwaka wa Fedha 2025/26 yalikuwa Sh109.498 bilioni. “Hii inamaanisha kuwa makusanyo ya Septemba mwaka huu yameonyesha ukuaji halisi wa asilimia 16.99,” amesema. Sababu za mafanikio Akifafanua sababu zilizochangia matokeo hayo mazuri, Makame amesema ufanisi huo umechangiwa kwa kiasi kikubwa na kuimarika na kustawi kwa shughuli za kiuchumi kati ya Zanzibar na Tanzania Bara. Pia, uwekezaji mkubwa katika ujenzi wa miundombinu na upanuzi wa huduma za kijamii chini ya Serikali umesaidia kufungua fursa mpya za kiuchumi ndani ya Zanzibar. Mbali na sababu za kiuchumi, Makame ametaja kuimarishwa kwa programu za elimu kwa walipakodi na uboreshaji wa mifumo ya kielektronik ukiwemo Mfumo wa Risiti za Kielektroniki (VFMS) na Mfumo wa ZIDRAS—ambayo imesaidia kuongeza uwazi na urahisi wa ulipaji kodi. “Vilevile, nidhamu, weledi na uwajibikaji wa wafanyakazi wa Mamlaka kupitia mafunzo endelevu vimetajwa kuwa nguzo muhimu,” amesema. Akitaja mikakati ya robo ya pili (Oktoba – Disemba 2026), Makame ameeleza kuwa ZRA itaweka vipaumbele katika kuendeleza elimu kwa walipakodi, kufanya ufuatiliaji wa matumizi sahihi ya mfumo wa VFMS, kuimarisha Klabu za Kodi shuleni, na kuendesha Kambi maalum za kodi. Nao baadhi ya walipa kodi wamesema mazingira na utaratibu unaotumiwa na mamlaka navyo vinaweza kuchangia ongezeko hilo. “Kwa sasa kuna kauli nzuri zinazotumika, mazingira rafiki kwahiyo walipa kodi wanawaona maofisa wa ZRA kama watu wamoja,” amesema Yesser Jabir, mfanyabiashara Mchina Mwanzo.